Hoe literair is de literaire thriller?

 

2 December 2013

LET OP: Op het moment dat deze blogtekst op 2 december 2013 online ging, was de genreaanduiding van een aantal boeken in ons corpus nog niet helemaal duidelijk. Zie hiervoor de blogpost ‘Wat is het genre?’ die op 23 mei 2014 is geplaatst. Naar aanleiding van deze post is een aantal resultaten in dit bericht aangepast. Deze aanpassingen worden in ‘bold’ nader toegelicht.

De literaire thriller is een zeer populair genre. Er liggen veel vertaalde literaire thrillers in de boekhandels, maar er is ook een grote productie vanaf eigen bodem. Uit ons corpus, dat is samengesteld uit de 400 meest verkochte en uitgeleende boeken, blijkt ook dat literaire thrillers als warme broodjes over de toonbank gaan. Op basis van dit selectiecriterium zijn er namelijk maar liefst 44 Nederlandse en 43 vertaalde literaire thrillers opgenomen; dat is bijna een kwart van de hele lijst!

Een vraag die velen bezighoudt, luidt: hoe literair is nu eigenlijk de literaire thriller? In The Riddle of Literary Quality is dit een van de vragen die Kim Jautze (een van de promovendi van het project) gaat onderzoeken. In het najaar van 2013 was zij gevraagd om voor de jaarlijkse Siegenbeeklezing van de opleiding Nederlands aan de Universiteit Leiden alvast een begin te maken met een antwoord te formuleren op die vraag. Hiervoor heeft ze onder andere de waardering voor de literaire thrillers door de respondenten van het Nationale Lezersonderzoek geanalyseerd.

Bij de eerste publicaties van de enquêteresultaten waren deze scores nog niet omgescoord: 1 stond toen nog voor ‘in hoge mate literair’ en 7 voor ‘absoluut niet literair’. Omdat deze scores nogal contra-intuïtief waren, hebben we ervoor gekozen de scores om te scoren. De onderzoeksresultaten op deze website zijn daarom sinds 22 mei 2014 allemaal aangepast!

De top-5 meest literaire literaire thrillers voor het Nederlands is als volgt:
1. Dorp, Anouschka Voskuijl (5.5)
2. Weerzin, René Appel (4.3)
3. Zondaarskind, Marion Pauw (4.2)
4. Verloren zoon, Lieneke Dijkzeul (4.2)
5. Krachtmeting, Loes den Hollander (4.1)

Van de vertaalde literaire thrillers vonden de lezers de onderstaande vijf het meest literair:
1. Onderstroom, Arnaldur Indridason (4.5)
2. Doodskap, Arnaldur Indridason (4.5)
3. In stilte gehuld, Heather Gudenkauf (4.4)
4. De Verlosser, Jo Nesbo (4.4)
5. Het uur van de engelen, Danielle Trussoni (4.3)

Kamer van Emma Donoghue heeft met NUR-code 302 de lijst moeten verlaten en heeft na het extra onderzoek plaats moeten maken voor twee nieuwe titels bovenaan de lijst: Doodsklap en Onderstroom van Arnaldur Indridason. Voorheen stond op plaats 5 Het pantserhart van Jo Nesbo (4.3), deze is nu verschoven naar plaats 6.

De vijf minst literaire literaire thrillers vond men voor het Nederlands:
1. Après-ski, Suzanne Vermeer (3.0)
2. Cruise, Suzanne Vermeer (3.1)
3. Blue Curaçao, Linda van Rijn (3.3)
4. Last Minute, Linda van Rijn (3.3)
5. De verbouwing, Saskia Noort (3.3)

En voor de vertalingen:
1. Verbroken, Karin Slaughter (3.7)
2. Gevallen, Karin Slaughter (3.7)
3. Verzoeking, Harlan Coben (3.8)
4. Spoorloos, Casey Jane (3.8)
5. Verloren, Harlan Coben (3.9)

Hitte van Patterson en Ledwidge, die eerder als de minst literair gewaardeerde vertaalde literaire thriller uit het onderzoek kwam, is na het extra onderzoek opgenomen in de lijst met titels waarvan de genreaanduiding (thriller of literaire thriller) onzeker is. Spoorloos van Casey Jane, die eerder opgenomen was in de lijst met thrillers, is nu op nummer 4 in deze lijst van de slechtst gewaardeerde vertaalde literaire thrillers terecht gekomen.

Dit waren slechts een paar titels uit de lijst van 44 Nederlandse en 43 vertaalde literaire thrillers. Voorheen bestond de Nederlandse lijst uit 41 titels en de lijst met vertalingen uit 46 boeken. De nieuwe, omgescoorde gemiddelde score van de 44 Nederlandse literaire thrillers is 3.8. De nieuwe gemiddelde score voor de vertaalde literaire thrillers ligt iets hoger, op 4.1. Hieruit kunnen we opmaken dat de respondenten van Het Nationale Lezersonderzoek de vertaalde literaire thrillers als literairder waardeerden dan de origineel Nederlandse productie. Deze observatie is na herziening van de lijst dus nog steeds hetzelfde gebleven.